Chất ma túy methamphetamine
Năm 2024, ghi nhận mức cao kỷ lục các vụ bắt giữ methamphetamine với 236 tấn ở khu vực Đông Nam Á, tăng 24% so với năm 2023; cho thấy khối lượng methamphetamine đặc biệt lớn được mua bán, vận chuyển qua khu vực Đông Nam Á. Đây là thách thức rất rõ rệt đối với 05 nước hạ lưu sông Mê Kông, gồm Campuchia, Lào, Myanmar, Thái Lan và Việt Nam, nơi tổng số thu giữ khoảng 200 tấn, chiếm 85% tổng số thu giữ trong khu vực.
Số vụ thu giữ methamphetamine dạng viên và dạng tinh thể đều tăng so với năm 2023. Đã thu giữ 102 tấn methamphetamine dạng tinh thể, tăng 14% so với năm trước; gần 1,5 tỷ viên, tăng 33%. Riêng Thái Lan đã thu giữ 1 tỷ viên, cho thấy khối lượng ma túy được mua bán, vận chuyển ngày càng gia tăng, đồng thời cho thấy hiệu quả thành công của các hoạt động thực thi pháp luật.
Methamphetamine
Xung đột và mất ổn định ở Myanmar là nguyên nhân chính cho việc mở rộng sản xuất và mua bán, vận chuyển methamphetamine; làm tăng thêm sự phụ thuộc vào nguồn tài chính từ hoạt động sản xuất ma túy trái phép, đồng thời làm gián đoạn các nỗ lực thực thi pháp luật. Một số khu vực của Myanmar, bao gồm cả những khu vực được biết đến với hoạt động sản xuất ma túy tổng hợp quy mô lớn, được xác định vẫn duy trì hoạt động tương đối ổn định. Sự kết hợp giữa xung đột gia tăng và sự ổn định tại các khu vực sản xuất chính đã tạo ra môi trường thuận lợi cho việc mở rộng sản xuất và mua bán, vận chuyển methamphetamine xuất phát từ Myanmar, ảnh hưởng đến các quốc gia trong khu vực và xa hơn nữa.
Campuchia nổi lên là trung tâm mua bán, vận chuyển ma túy đá. Lực lượng phòng, chống ma túy các nước xác định tuyến vận chuyển ma túy đá mở rộng nhanh nhất ở Đông Nam Á, từ Bang Shan, Myanmar, đến Campuchia qua các tuyến đường bộ, chủ yếu qua Lào và Thái Lan. Ma túy thẩm lậu vào Campuchia bằng đường bộ, sau đó được chuyển đến các tàu đánh cá nhỏ ở bờ biển phía nam, chuyển sang các tàu mẹ đi tới các điểm đến quốc tế. Năm 2024, Campuchia thu giữ lượng ma túy đá lớn nhất trong lịch sử với gần 10 tấn.
Tại Lào, việc sử dụng methamphetamine dạng viên đã giảm nhẹ song việc sử dụng methamphetamine dạng tinh thể đã tăng năm thứ hai liên tiếp. Số lượng viên methamphetamine bị tịch thu là 91,5 triệu viên, giảm so với mức 96 triệu viên vào năm 2023. Trong khi đó, số lượng methamphetamine bị thu giữ đã tăng từ 4.043 kg vào năm 2023 lên 5.362 kg vào năm 2024. Lào được đánh giá là nơi trung chuyển chính của methamphetamine từ Tam giác vàng với các tuyến đường buôn bán hướng đến Thái Lan, Campuchia và Việt Nam. Các tỉnh đứng đầu về số vụ bắt giữ bao gồm Xayaboury, Bokeo, Khammouane. Đáng chú ý, tiếp tục phát hiện xưởng sản xuất methamphetamine quy mô lớn tại Lào.
Các cơ sở sản xuất methamphetamine quy mô nhỏ tiếp tục được phát hiện ở Indonesia, Malaysia và Philippines, còn phần lớn nguồn cung cấp ma túy tổng hợp ở các quốc gia này được chuyển đến từ các nhóm sản xuất methamphetamine ở Tam giác vàng, Lưỡi liềm vàng, Tây Phi và Bắc Mỹ.
Chất ma túy Ketamine
Sản xuất ketamine tiếp tục lan rộng ở tiểu vùng hạ lưu sông Mê Kông, trong khi việc sử dụng loại ma túy này vẫn tiếp tục gia tăng. Trong những năm gần đây, hoạt động sản xuất ketamine và các tiền chất hóa học bất hợp pháp đã lan rộng khắp các quốc gia hạ lưu sông Mê Kông, bắt đầu từ Myanmar, sau đó là Campuchia và CHDCND Lào, và gần đây nhất là Việt Nam. Mô hình này cho thấy các nhóm tội phạm có tổ chức đang đa dạng hóa chuỗi cung ứng ma túy, chuyển hoạt động sản xuất đến gần hơn với các thị trường đích chính như Trung Quốc và Đài Loan. Trong khi đó, các nhóm tội phạm có tổ chức cũng tiếp tục vận chuyển ketamine từ Châu Âu và Nam Á để đa dạng hóa hơn nguồn cung. Theo đánh giá, việc sử dụng ketamine đang gia tăng ở Campuchia, Trung Quốc, Indonesia, Lào và Indonesia.
Ketamin
Hoạt động buôn bán ketamine liên khu vực ngày càng gia tăng giữa châu Âu và Đông Nam Á. Ghi nhận các vụ bắt giữ ketamine có nguồn gốc từ châu Âu, bao gồm Campuchia, Hồng Kông, Trung Quốc, Malaysia, Philippines, Hàn Quốc, Đài Loan, Thái Lan và Việt Nam. Một số vụ bắt giữ ketamine gần đây cho thấy quy mô mua bán, vận chuyển ketamine từ châu Âu vào khu vực này đang gia tăng, do nguồn cung ở châu Âu đang tăng nhanh và nhu cầu về loại ma túy hiện đang ở mức cao trong khu vực.
Estacy (thuốc lắc)
Thị trường thuốc lắc ở Đông Nam Á được đánh giá có quy mô nhỏ hơn so với thị trường methamphetamine, nhưng trong hai năm qua, ghi nhận một lượng lớn thuốc lắc đã bị thu giữ trong khu vực, một số quốc gia trong khu vực chia sẻ số liệu thu giữ tăng trong năm 2024.
Thuốc lắc
Nguồn thuốc lắc được phát hiện từ trước đến nay phần nhiều vận chuyển từ Châu Âu. Đáng chú ý, đã phát hiện một số cơ sở sản xuất quy mô nhỏ, cho thấy khả năng gia tăng sản xuất MDMA trong khu vực. Hàm lượng MDMA trong viên thuốc lắc khác nhau tùy theo khu vực, nhưng các ca tử vong do dùng thuốc lắc quá liều làm nổi bật mối nguy hiểm khi sử dụng một loại thuốc có hàm lượng MDMA khác nhau trên mỗi viên thuốc, thường cũng chứa hỗn hợp các chất khác, mặc dù việc sử dụng thuốc lắc trong khu vực vẫn còn hạn chế so với việc sử dụng methamphetamine.
Chất hướng thần mới (NPS)
Xuất hiện của các sản phẩm ma túy tổng hợp mới, bao gồm etomidate, một chất gây mê tĩnh mạch tác dụng ngắn được sử dụng để khởi mê và gây mê toàn thân cho các thủ thuật ngắn như giảm trật khớp, đặt nội khí quản, điều trị tim và co giật…
Một loạt các chất hướng thần mới tiếp tục được phát hiện hàng năm và thường được tìm thấy trộn lẫn với các hợp chất khác trong các sản phẩm ma túy tổng hợp mới nổi, có khả năng gây ra rủi ro nghiêm trọng cho sức khỏe của người sử dụng. Các biện pháp kiểm soát pháp lý đối với NPS đã dẫn đến sự xuất hiện của các sản phẩm dược phẩm, cụ thể là etomidate và các chất tương tự, được sử dụng cho các mục đích phi y tế, đặc biệt là trong các sản phẩm thuốc lá điện tử. Tội phạm ma túy đang lợi dụng các lỗ hổng kiểm soát hoặc thực thi để sản xuất etomidate ở một số quốc gia trong khu vực. Các nhà chức trách cũng tiếp tục tịch thu nhiều sản phẩm ma túy tổng hợp khác nhau thường chứa hỗn hợp các chất này. Trong những năm trước, những sản phẩm này bao gồm "sữa bột”, "nước vui" và "kẹo que" có chứa các chất như MDMA, methamphetamine và ketamine.
Ghi nhận xu hướng hoạt động mua bán, vận chuyển ma túy tổng hợp dựa trên các nền tảng công nghệ và di động. Các đối tượng thành lập các công ty bình phong và hoạt động thông qua các mạng lưới di động linh hoạt, ví dụ như thuê shipper, để giảm thiểu nguy cơ tiếp xúc với các cơ quan thực thi pháp luật. Đồng thời, dễ nhận thấy sự hội tụ ngày càng tăng giữa các tổ chức tội phạm mua bán ma túy và các nhóm tội phạm khác. Đã phát hiện hoạt động đan xen ngày càng tăng giữa tội phạm ma túy và các loại tội phạm hình sự khác; phát hiện nhiều giao dịch tài chính thông qua các hệ thống ngân hàng ngầm, các đồng tiền điện tử; có sự liên kết với hoạt động đánh bạc, lừa đảo trực tuyến….
Hoàng Hà