Nghị định số 282/2025/NĐ-CP ra đời là bước tiến quan trọng trong lộ trình hoàn thiện hệ thống pháp luật về xử lý hành chính nói chung và xử lý các hành vi về phòng, chống, kiểm soát ma túy và cai nghiện ma túy nói riêng; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong tình hình hiện nay.
Tách bạch rõ nhóm hành vi vi phạm
Nếu như Nghị định số 144/2021/NĐ-CP quy định tất cả các hành vi vi phạm về phòng, chống và kiểm soát ma túy tại 01 điều (Điều 23) thì Nghị định số 282/2025/NĐ-CP quy định tách riêng thành 02 nhóm hành vi tại 02 điều riêng: Điều 30 quy định nhóm các hành vi “Vi phạm các quy định về phòng, chống và kiểm soát ma túy” và Điều 31 quy định nhóm các hành vi “Vi phạm các quy định về cai nghiện ma túy”. Việc quy định tách riêng các nhóm hành vi giúp cho việc tra cứu, tìm hiểu và tổ chức thực hiện được dễ dàng, thuận lợi hơn.
Bổ sung nhiều hành vi vi phạm, siết chặt quản lý lĩnh vực ma tuý
Nghị định số 282/2025/NĐ-CP đã quy định bổ sung việc xử phạt đối với nhiều hành vi pháp luật còn bỏ ngỏ chưa được quy định hoặc còn khoảng trống pháp lý, tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn công tác, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ hơn cho lực lượng thực thi nhiệm vụ.
Một số hành vi vi phạm bị xử phạt đáng chú ý gồm:
- Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với hành vi “Kỳ thị người sử dụng trái phép chất ma túy, người cai nghiện ma túy, người sau cai nghiện ma túy”.
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi “Chống lại hoặc cản trở việc xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể, xác định tình trạng nghiện ma túy, quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy, cai nghiện ma túy, quản lý sau cai nghiện ma túy”.
- Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với hành vi “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn, nghề nghiệp để vi phạm pháp luật về phòng, chống ma túy”.
- Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với một trong những hành vi vi phạm quy định về xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập, tái xuất, tạm xuất, tái nhập, quá cảnh, nghiên cứu, giám định, sản xuất, bảo quản, giao nhận, vận chuyển, phân phối, mua bán, trao đổi, quản lý, kiểm soát, lưu giữ, cấp phát, cho phép sử dụng đối với thuốc tiền chất, nguyên liệu làm thuốc là dược chất gây nghiện, dược chất hướng thần, tiền chất dùng làm thuốc, thuốc thú y có chứa chất ma túy, tiền chất.
- Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi “Trả thù hoặc cản trở người thực thi nhiệm vụ phòng, chống ma túy, người tham gia phòng, chống ma túy”; “Hướng dẫn sản xuất, hướng dẫn sử dụng trái phép chất ma túy”.
- Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây: “Không ban hành quy trình cai nghiện ma túy, quy trình cung cấp dịch vụ cai nghiện tự nguyện tại gia đình, cộng đồng”; “Không thông báo công khai, minh bạch về loại dịch vụ, quy trình thực hiện dịch vụ, giá dịch vụ cai nghiện ma túy”; “Không ký hợp đồng dịch vụ cai nghiện ma túy”; “Không thông báo cho Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền khi người cai nghiện ma túy tự ý chấm dứt hoặc hoàn thành việc sử dụng dịch vụ cai nghiện ma túy”.
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây: “Không chấp hành quyết định thu hồi Giấy phép hoạt động cai nghiện ma túy”; “Không chấp hành quyết định đình chỉ hoạt động cai nghiện ma túy có thời hạn”.
- Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi “thực hiện không đúng, không đầy đủ quy trình cai nghiện ma túy, quy trình cung cấp dịch vụ cai nghiện tự nguyện tại gia đình, cộng đồng”.
Bãi bỏ hình thức xử phạt bổ sung “trục xuất” đối với người nước ngoài vi phạm hành chính về ma tuý
Một điểm mới quan trọng khác là Nghị định 282/2025/NĐ-CP bãi bỏ hình thức xử phạt bổ sung “trục xuất” đối với người nước ngoài vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng, chống, kiểm soát ma túy và cai nghiện ma túy. Quy định này được đánh giá là phù hợp với thực tiễn thi hành và các cam kết quốc tế.
Với nhiều quy định mới mang tính khả thi cao, Nghị định 282/2025/NĐ-CP góp phần khắc phục những hạn chế, bất cập của các văn bản trước đây, tạo hành lang pháp lý chặt chẽ hơn trong xử lý vi phạm hành chính liên quan đến ma túy. Qua đó nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy; đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự và an toàn xã hội trong giai đoạn hiện nay.
Hoàng Nguyên